सोमबार, ०८ मङि्सर २०७७

अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा दैनिक चार सय उडान, आकाशमै ट्राफिक जाम

प्रत्येक २ मिनेट ४२ सेकेन्डमा उडान–अवतरण

१७ चैत्र २०७४, शनिबार १५:३४ मा प्रकाशित

देशको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अहिले व्यस्तताको उच्च बिन्दुनजिक छ । जहाज उडान र अवतरण व्यवस्थापन गर्न हम्मेहम्मे पर्ने अवस्था छ । कुनै एक जहाजको उडान या अवतरण तोकिएको समयभन्दा थोरै मात्रै ढिला भए काठमाडौंको आकाशमा ट्राफिक जाम चुनौतीपूर्ण बन्ने गर्छ ।

 

सन् २०१७ मा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट दैनिक औसत ३४६ आन्तरिक तथा बाह्य उडान–अवतरण भएका थिए । विमानस्थलको कन्ट्रोल टावरबाट जहाज व्यवस्थापनमा खटिने एक एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर (एटिसी)का अनुसार अहिले यो संख्या दैनिक ४ सयको हाराहारी पुगिसकेको छ । पर्यटकीय सिजन (मार्च–जुन) सुरु भएपछि वायुसेवा कम्पनीले उडान थप्न थालेका छन् । आगामी जेठसम्म विमानस्थलमा दैनिक उच्च संख्यामा उडान–अवतरण हुने उनले बताए । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार ९ वैशाख ०७४ मा एकै दिन अहिलेसम्मकै सर्वाधिक ४७४ उडान भएका थिए ।

१८ घन्टा खुल्छ विमानस्थल
त्रिभुवन विमानस्थल दैनिक १८ घन्टा खुला रहन्छ । दैनिक ४ सय उडान हुने दिन औसतमा प्रत्येक २ मिनेट ४२ सेकेन्डमा एउटा जहाज उड्ने या ओर्लने गर्छ । अन्तर्राष्ट्रियतर्फ केवल ९ वटा पार्किङ वे र एउटा मात्र धावनमार्गका भरमा हरेक साढे दुई मिनेटमा एउटा जहाज उडान या अवतरणको व्यवस्थापन गर्नु अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण रहेको विमानस्थलमा कार्यरत एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरहरू बताउँछन् । विमानस्थल बिहान ६ बजे खुल्छ भने रातको १२ बजे बन्द हुन्छ । तर, अन्तर्राष्ट्रिय उडानबाट आएका कुनै जहाज प्राविधिक कारणले रातको १२ बजेपछि आइपुग्ने अवस्थामा भने विमानस्थल खुला नै राखिन्छ ।

क्षमताभन्दा दोब्बर यात्रु व्यवस्थापन
विमानस्थलका एक उच्च अधिकारीका अनुसार पिक आवरमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट प्रतिघन्टा २५ सय यात्रुसम्म व्यवस्थापन गर्नुपरेको छ । तर, विमानस्थलको विद्यमान संरचनाको वास्तविक क्षमता पिक आवरमा १३ सय यात्रु प्रतिघन्टा हो । ‘१३ सय यात्रु बस्ने स्थानमा दोब्बर यात्रु बसाल्नुपरेको छ,’ उनले भने, ‘सोही रफ्तारमा वायुयानको आगमन बढ्दा व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्नु स्वभाविक हो ।’

चाडबाड र पर्यटकीय मौसममा व्यवस्थापन गर्न हम्मेहम्मे
असोज–कात्तिक र चैत–जेठ त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बढी व्यस्त रहन्छ । वसन्त ऋतुमा सगरमाथा आरोहण र पदयात्राका लागि आउने पर्यटकको घुइँचोले चैतदेखि जेठसम्म अधिक संख्यामा उडान हुन्छन् । यस्तै, असोज र कात्तिकमा पर्यटकीय मौसम र चाडबाड एकसाथ जुध्ने भएकाले यी दुई मौसममा विमानस्थल व्यवस्थापन गर्न हम्मेहम्मे पर्ने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन् ।

विकल्प के ?
अहिले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको विकल्प तयार भइसकेको छैन । ००७ मा भारतमा दर्ता भएको ‘डाकोटा एयरक्राफ्ट (डिसी ३) नामक जहाजबाट नियमित उडान सुरु भएयता मुलुकभर ५० वटा विमानस्थल बनिसकेका छन् । तर, अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको विकल्प तयार भइसकेको छैन । अहिले भैरहवामा गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरामा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनिरहेका छन् । भैरहवाको विमानस्थल सन् २०१८ को प्रारम्भ मै सञ्चालनमा ल्याउने योजना भए पनि अहिलेसम्म ३२ प्रतिशत मात्र कार्य सकिएको छ । प्राधिकरणका अनुसार यो विमानस्थल आगामी एक वर्षभित्र निर्माण गरिसक्ने लक्ष्य छ । पोखरामा निर्माणाधीन विमानस्थल सन् २०२१ मा मात्र सम्पन्न भइसक्ने योजना छ । त्यसयता त्रिभुवन विमानस्थलबाटै अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सम्बन्ध जोड्नुको विकल्प छैन । त्रिभुवन विमानस्थलभित्रै पनि टर्मिनल भवन निर्माणसहित पार्किङ वे थप तथा धावनमार्ग विस्तारको काम निकै सुस्त छ । तर, यी पूर्वाधारले यहा“को ट्राफिक चाप घटाउन भने कुनै भूमिका खेल्नेछैन ।

चर्चामा सीमित दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
बाराको निजगढमा ३ हजार ६ सय मिटर लामो र ४५ मिटर फराकिलो दोहोरो धावनमार्गसहितको अत्याधुनिक विमानस्थल बनाउने चर्चा सुरु भएको दुई दशक नाघिसकेको छ । तर, अहिलेसम्म प्रस्तावित विमानस्थलले चर्चेको जग्गामा तारजाली लगाउनेबाहेक अन्य प्रगति हुन सकेको छैन । जग्गा व्यवस्थापन, स्रोतको जोहो र कुन मोडलबाट यो विमानस्थल बनाउनेजस्ता प्रारम्भिक कामकै टुंगो नलागिसकेको अवस्थामा हरेक सरकारले यो आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा सूचीकृत गर्न भने छुटाएका छैनन् ।

विमानस्थलको क्षमता विश्लेषण गर्दै प्राधिकरण
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलले थेग्न सक्ने यात्रु तथा जहाजको संख्याबारे अध्ययन सुरु गरेको छ । प्राधिकरणले एउटा टोली बनाएर अध्ययन गरिरहेको र प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि विमानस्थलको अधिकतम क्षमता घोषणा गरिने प्राधिकरण स्रोतको भनाइ छ । यसकारण निर्माणाधीन विमानस्थल सञ्चालनमा नआएसम्म थप वायुसेवा कम्पनीलाई नेपालमा उडान अनुमति रोक हुने, वायुसेवा कम्पनीलाई जहाज थपमा रोक लगाउनेजस्ता निर्णय हुन सक्ने बताइएको छ ।

साभार : न्यापत्रिका

तपाईंको प्रतिकृयाहरू

कार्यालय

  • सुचनाबिभाग दर्ता नं. ७७१
  • news.carekhabar@gmail.com
    विशालनगर,काठमाडौं नेपाल
Flag Counter